Czy VR może pomóc zmniejszyć lęk przed wystąpieniami publicznymi?
Badanie Gallupa wykazało, że w Stanach Zjednoczonych na glossofobię, czyli lęk przed wystąpieniami publicznymi, cierpią cztery na dziesięć osób (Brewer, 2001). Stres przed wystąpieniem może wynikać z obawy przed oceną innych, utratą poważania w środowisku zawodowym, koniecznością ekspozycji czy wreszcie z wielkości publiczności. Czy wirtualna rzeczywistość może nam pomóc w radzeniu sobie z tym stresem?
Czym jest VR?
Wirtualna rzeczywistość (VR) to angażujące, realistyczne doświadczenie w trzech wymiarach, które reaguje na ruchy naszego ciała. Oznacza to, że możemy oglądać wirtualne obiekty w przestrzeni i doświadczać ich tak, jakby były realne. Dzięki temu uzyskuje się efekt immersji, czyli zanurzenia się wszystkimi zmysłami w wirtualnym świecie.
Jakie zastosowanie ma wirtualna rzeczywistość?
Technologia VR jest wykorzystywana głównie w grach komputerowych, ale coraz częściej także w edukacji. Aplikacje takie jak The Stanford Virtual Heart, Curiscope czy zSpace pozwalają w bardzo praktyczny sposób poznawać budowę ludzkiego ciała albo uczyć się biologii, geografii i matematyki. W badaniu Ebadiego i Ebadijalal (2020) osoby uczące się języka obcego z wykorzystaniem VR były bardziej zmotywowane, okazywały entuzjazm i większą pewność siebie w mówieniu. Dzięki VR możemy też zwiedzać muzea, np. za pomocą Thresholds (Tennent i in., 2020), a dla osób z niepełnosprawnościami może to być sposób na „wyjście” na spacer do lasu czy podróż.
Terapia z wykorzystaniem wirtualnej rzeczywistości (VRT) a lęk przed wystąpieniami
Coraz większą popularnością cieszy się terapia z wykorzystaniem wirtualnej rzeczywistości (VRT), która pozwala pacjentom zetknąć się z bodźcami podobnymi do tych z prawdziwego życia. Szeroko zakrojone badania potwierdzają jej skuteczność w leczeniu różnych zaburzeń lękowych, w tym lęku przed wystąpieniami publicznymi (North i North, 2016). Lindner i współpracownicy (2017) wykazali, że osoby z klinicznie stwierdzonym lękiem przed wystąpieniami publicznymi zgłaszały niższy poziom lęku po terapii ekspozycyjnej w VR. U pacjentów z lękiem przed wystąpieniami publicznymi (PSA) VR wykorzystano również w terapii poznawczo-behawioralnej. Terapia z użyciem VR była równie skuteczna jak klasyczna terapia poznawczo-behawioralna (Safir i in., 2012), a terapię z VR przerywało mniej pacjentów. Klinger i współpracownicy (2005) wykazali skuteczność VR w leczeniu fobii społecznej w ciągu 12-tygodniowego programu, a Harris i współpracownicy (2002) – że już cztery krótkie, 15-minutowe sesje ekspozycji zauważalnie zmniejszyły lęk przed wystąpieniami.
Wykorzystanie gogli VR do ćwiczenia wystąpień publicznych
W badaniu na grupie 40 osób Pertaub i współpracownicy (2001) wykazali, że gdy awatary pełniące rolę wirtualnej publiczności reagują realistycznie, VR można wykorzystywać zarówno do badania, jak i do leczenia lęku przed wystąpieniami. El-Yamri i współpracownicy (2019) stworzyli system VR do ćwiczenia wystąpień w bezpiecznych warunkach. Ich wirtualna publiczność reagowała w czasie rzeczywistym i dawała informację zwrotną na podstawie treści prezentacji, tonu głosu i kierunku wzroku mówcy. Dziś podobne rozwiązania są dostępne w formie aplikacji, więc możesz ćwiczyć przed wirtualną publicznością bez wychodzenia z domu.
Korzyści z ćwiczenia wystąpień publicznych w VR
Inne badania również potwierdzają, że osoby, które w pełni zanurzyły się w doświadczeniu występowania przed wirtualną publicznością, skutecznie ćwiczyły wystąpienia i zmniejszały lęk (Gruber i Kaplan-Rakowski, 2020). Lindner (2020) wykazał, że nawet kilka godzin treningu w VR może obniżyć poziom lęku, a badani deklarowali też większe poczucie własnych kompetencji i mniej katastroficznych myśli. Takac i współpracownicy (2019) pokazali, że wirtualne środowisko potrafi wywołać prawdziwy lęk, a krótkie, powtarzane treningi pomagają przyzwyczaić się do sytuacji występowania i ten lęk zmniejszyć.
Mostajeran i współpracownicy (2020) sprawdzili za pomocą VR, jak wielkość wirtualnej publiczności wpływa na lęk. Uczestnicy występowali przed trzema, sześcioma lub piętnastoma osobami. Co ciekawe, ich tętno było wyższe przy trzech wirtualnych słuchaczach niż przy sześciu czy piętnastu.
Jak zacząć ćwiczyć wystąpienia publiczne w VR?
Wystarczą gogle VR i aplikacja do ćwiczenia wystąpień, np. VirtualSpeech lub Ovation. Zacznij od krótkich sesji i małej, życzliwej publiczności, a potem stopniowo utrudniaj warunki: większa sala, więcej słuchaczy, mniej entuzjastyczne reakcje. Regularność jest ważniejsza niż długość sesji. Jeśli Twój lęk jest bardzo silny, najlepiej korzystać z VR pod okiem terapeuty.
Podsumowanie
Terapia z wykorzystaniem wirtualnej rzeczywistości może skutecznie zmniejszać lęk, również ten przed wystąpieniami publicznymi. Realistyczne, reagujące awatary pozwalają nie tylko redukować stres, ale też ćwiczyć prezentowanie przed publicznością. Regularna ekspozycja i praktyka w VR krok po kroku zmniejszają lęk przed wystąpieniami.
Bibliografia:
- Aarseth, E. (2001). Virtual worlds, real knowledge: towards a hermeneutics of virtuality. European Review, 9(2), s. 227–232.
- Anderson, P.L, Zimand, E., Hodges, L.F. i Rothbaum, B.O. (2005). Cognitive behavioral therapy for public-speaking anxiety using virtual reality for exposure. Depress Anxiety, 22(3), s.156‐158.
- Brewer, G. (2001). Snakes Top List of Americans’ Fears:news.gallup.com/poll/1891/snakes-top-list-americans-fears.aspx
- Curiscope [dostęp 2020]:www.curiscope.com/pages/education
- Ebadi, S. i Ebadijalal, M. (2020). The effect of Google Expeditions virtual reality on EFL learners’ willingness to communicate and oral proficiency. Computer Assisted Language Learning.
- El-Yamri, M., Romero-Hernandez, A. i Gonzalez-Riojo, M. (2019). Designing a VR game for public speaking based on speakers features: a case study. Smart Learn. Environ, 6(12).
- Gruber, A. i Kaplan-Rakowski, R. (2020). User experience of public speaking practice in virtual reality. W: R. Zheng (red.), Cognitive and affective perspectives on immersive technology in education. Igi Global
- Harris, S. R., Kemmerling, R. L. i North, M.N. (2004). Brief Virtual Reality Therapy for Public Speaking Anxiety. CyberPsychology & Behavior, 5(6), s. 543-550.
- Klinger, E., Bouchard, S., Légeron, P., Roy, S., Lauer, F., Chemin, I. i P. Nugues. (2005). CyberPsychology & Behavior, 8(1), s. 76-88.
- Lindner, P. (2020). Better, Virtually: the Past, Present, and Future of Virtual Reality Cognitive Behavior Therapy. International Journal of Cognitive Therapy, 88.
- Lindner, P., Miloff, A., Fagernäs, S. i Andersen, J. (2017). Therapist-led and at-home one-session Virtual Reality exposure therapy for public speaking anxiety using consumer hardware and software, with online maintenance: A randomized controlled trial. Referat wygłoszony podczas konferencji IX Swedish Congress on Internet Interventions, Göteborg, Szwecja.
- Mikołajczyk, K. (2019). VR w edukacji – subiektywny przegląd możliwości. E-mentor 2(79).
- Mostajeran, F., Balci, M. B., Steinicke, F., Kühn, S. i Gallinat, J. (2020). The Effects of Virtual Audience Size on Social Anxiety during Public Speaking. Referat wygłoszony na konferencji: IEEE Conference on Virtual Reality and 3D User Interfaces (VR), Atlanta, USA.
- Nebojsa, I. i Jaksic, P.E. (2018). A Virtual Reality Course using EON Reality: Students’ Experiences. Publikacja z konferencji 2018 ASEE Annual Conference, Salt Lake City, USA.
- North M. M. i North, S.M. (2016). Virtual Reality Therapy. Computer-Assisted and Web-based Innovations in Psychology, Special Education, and Health. Academic Press.
- Pertaub, D.P., Slater. M. i Barker, C. (2001). An experiment on fear of public speaking in virtual reality. Studies in Health Technology and Informatics, 81, s.372-378.
- Saalfeld, P., Schmeier, A., D’hanis, W., Rothkötter, H.-J. i Preim, B. (2020). Student and Teacher Meet in a Shared Virtual Reality: A one-on-one Tutoring System for Anatomy Education. Publikacja z konferencji Eurographics Workshop on Visual Computing for Biology and Medicine.
- Safir, M. P., Wallach, H. S. i Bar-Zvi, M. (2012). Virtual Reality Cognitive-Behavior Therapy for Public Speaking Anxiety. Behav Modif, 36(2), s. 235-46.
- Takac, M., Collett, J., Blom, K.J., Conduit, R., Rehm, I. i De Foe, A. (2019.) Public speaking anxiety decreases within repeated virtual reality training sessions. PLoS ONE, 14(5).
- Tennent, P., Martindale, S., Benford, S., Darzentas, D., Brundell, P. i Collishaw, M. (2020). Thresholds: Embedding Virtual Reality in the Museum. Journal on Computing and Cultural Heritage, 13(2).
Autorka:
Cześć! Nazywam się Magda Kern. Jestem psychologiem oraz jedną z 11 najlepszych trenerów wystąpień publicznych na świecie. Szkolę firmy z listy Fortune 500, mówców TEDx, a także prowadzę zajęcia na uczelni ETH (w rankingach top 10 uczelni na świecie). Od 12 lat wspieram klientów w rozwijaniu umiejętności wystąpien publicznych, komunikacji i radzenia sobie z tremą. Uczenie ludzi to moja pasja i z przyjemnością dzielę się z Tobą na tym blogu oraz w mediach społeczniościowych wskazówkami i wiedzą jak lepiej prezentować.