Wystąpienia publiczne online a offline
Występowanie online w wielu aspektach różni się od występowania na żywo. Nasza sylwetka jest widoczna jedynie od pasa w górę, ponieważ przyjęta jest praktyka rozmawiania w trakcie spotkań na siedząco, co umożliwia swobodny dostęp do ekranu komputera i klawiatury. Inna może być też percepcja dźwięku i obrazu, które mogą ulegać zniekształceniom poprzez przetwarzanie cyfrowe oraz niestabilne łącze internetowe. Podczas spotkań online panuje zasada wyłączonych mikrofonów ze względu na sprzęganie i pogłos. Z tego powodu brak jest dźwiękowej interakcji publiczności (Harper, 2020).
Wystąpienia online w czasie COVID-19
W marcu 2020 roku z powodu pandemii COVID-19 88% firm przeszło na pracę zdalną (Puls HR, 2020). OECD szacuje, że w Polsce około 58% miejsc pracy wymaga obecności na miejscu w sklepie, biurze czy fabryce. Spośród wszystkich ankietowanych 12% chciało kontynuować pracę zdalną, 14% wolałoby model hybrydowy, a 16% chciałoby wrócić do miejsca pracy (Business Insider, 2021). Pandemia zmieniła też sposób dzielenia się prywatnymi informacjami i przesunęła granice społecznie akceptowalnych zachowań (Nabity-Grover i in., 2020). Jak pokazali Crabtree i Pillow (2018), dzielenie się prywatnym życiem w sieci może pomóc budować pozytywny wizerunek.
Zdalne nauczanie, studiowanie online
Powstaje więc pytanie, czy nauka i praca zdalna mogą być efektywne. Studenci uczestniczący w zajęciach z anatomii online oceniali je pozytywnie, ale uznali je za mniej angażujące niż zajęcia z prawdziwymi ciałami (Klein i in., 2020). W badaniu osób uczących się angielskiego online Alfadda i Mahdi (2021) wykazali silną, pozytywną korelację między korzystaniem z Zooma a nastawieniem studentów i ich chęcią do dalszej nauki.
W innym badaniu wielu studentów uznało pięć dni zajęć na Zoomie za duże obciążenie, a większość chciała wrócić do zajęć stacjonarnych. Jednocześnie docenili to, że nagrania pozwalały im wracać do materiału w dowolnym momencie (Roy i in., 2020). W czasie pandemii ukuto określenie „Zoom fatigue”, które oznacza przemęczenie uczestnictwem w spotkaniach online na platformach takich jak Zoom, Skype czy Microsoft Teams.
Wady prezentacji online i uczestniczenia w video konferencjach
Badanie Jeremy’ego Bailensona (2021) przeprowadzone na Uniwersytecie Stanforda pokazało, że wideokonferencje mogą negatywnie wpływać na uczestników. Jesteśmy narażeni na nadmierny kontakt wzrokowy z bliska, który nie występuje podczas spotkań na żywo, a widok samego siebie na ekranie sprawia, że stale kontrolujemy swoją mimikę i mowę ciała. Siedząc przed komputerem, ruszamy się też o wiele mniej, co może obniżać naszą sprawność poznawczą. Ponieważ nie widzimy całej sylwetki rozmówców, umyka nam wiele gestów i sygnałów mowy ciała, co zwiększa obciążenie poznawcze i utrudnia interpretowanie tego, co mówią (Bailenson, 2021).
Zalety prezentacji online i uczestniczenia w video konferencjach
Istnieją jednak również pozytywne przesłanki do spotkań online. 74% badanych uznało, że po zakończeniu pandemii konferencje dalej powinny się odbywać wirtualnie lub zawierać takie elementy. Konferencje online dają większą możliwość partycypowania w wydarzeniu ludziom z całego świata, dzięki niższym kosztom, bez konieczności podróżowania i generowania śladu węglowego. Z drugiej strony uniemożliwiają stworzenie warunków do networkingu jak wcześniej oraz utrudniają uczestnictwo w przypadku mieszkania w innej strefie czasowej (Remmel, 2021).
Prezentowanie online- zasady
Osoba, która występuje publicznie, musi spełniać wiele kryteriów, żeby wypaść profesjonalnie. W przypadku wystąpień online dochodzi do tego obsługa sprzętu do nagłośnienia, odsłuchu i nagrywania wideo oraz zadbanie o przestrzeń, w której znajduje się mówca. Dlatego mówca może odczuwać większe obciążenie poznawcze (Boutin, 2020). Poza elementami technicznymi na jakość prezentacji online wpływają przede wszystkim ruchy głowy i górnej części ciała oraz gestykulacja prezentera (Chakravarty i in., 2015). Podczas wideokonferencji za przygotowanie techniczne odpowiadają zarówno mówca, jak i słuchacze, czego nie ma w trakcie wystąpień na żywo (Michels i Chang, 2011).
Tym, co najbardziej odróżnia wystąpienia online od wystąpień na żywo, jest brak bezpośredniej interakcji z publicznością. Zdalne prezentacje mogą jednak dawać satysfakcję, co pokazuje badanie Hamdana i współpracowników (2021). Studenci, którzy w 2020 roku przeszli na naukę zdalną, byli z niej zadowoleni, kiedy mogli wchodzić w interakcje z innymi uczestnikami i korzystać z interaktywnych treści (Hamdan i in., 2021). Wynika z tego, że prezentacje online warto projektować tak, by były interaktywne.
Podsumowanie
Jak pokazują przytoczone tu przykłady i badania, wystąpienia online różnią się w wielu aspektach od wystąpień na żywo. Konieczność słuchania wystąpień online może powodować zmęczenie publiczności ze względu na większe obciążenie poznawcze, co może wpływać na odbiór mówcy. Osoby prezentujące się wirtualnie mogą uwzględnić inną specyfikę takich wystąpień- tło, interakcję, sprzęt, żeby osiągnąć zamierzone wrażenie i efekty.
Bibliografia:
- Alfadda, H.A., Mahdi, H.S. (2021). Measuring Students’ Use of Zoom Application in Language Course Based on the Technology Acceptance Model (TAM). Journal of Psycholinguistic Research.
- Bailenson, J.N. (2021). Nonverbal Overload: A Theoretical Argument for the Causes of Zoom Fatigue. Technology, Mind and Behaviour, 2(1).
- Bursak, l. (2019). Szkoła mówców. Wydawnictwo One Press.
- Business Insider (2021). Pół Polski przeszło w pandemii na pracę zdalną? Rzeczywiste liczby zaskakują: https://businessinsider.com.pl/firmy/praca-zdalna-w-polsce-w-czasie-pandemii-ilu-z-nas-pracowalo-z-domu/c5rwvdm
- Chakravarty, P., Mirzaei, S., Tuytelaars, T. i Hamme Van, H. (2015). Who’s Speaking? Audio-Supervised Classification of Active Speakers in Video. Publikacja z International Conference on Multimodal Interaction. Seattle, USA.
- Crabtree M.A. i Pillow D.R. (2018). Extending the dual factor model of facebook use: Social motives and network density predict facebook use through impression management and open self-disclosure. Personality and Individual Differences, 133, s. 34-40.
- Hamdan, K.M., Al-Bashaireh, A.M., Zahran, Z., Al-Daghestani, A., AL-Habashneh, S. i Shaheen, A.M. (2021). University students’ interaction, Internet self-efficacy, self-regulation and satisfaction with online education during pandemic crises of COVID-19 (SARS-CoV-2). International Journal of Educational Management.
- Harper, H. (2020). Coronavirus, and moving presentations online: https://www.brightcarbon.com/blog/coronavirus-and-moving-presentations-online/
- Klein, R., Rajaraman, G., Seymour, P., Tomassoni, Ch., Winchester, M., Eizenberg, N. i Sinnayah P. (2020). Students’ perception of online gross anatomy laboratory classes via zoom technology. Sprawozdanie z Australian Conference on Science and Mathematics Education, s. 42.
- Michels, B.J. i Chang, Ch-W. (2011). Attending a Presentation at a Distance in Real-time via Skype. TECHTRENDS TECH TRENDS, 55, s. 23-27.
- Nabity-Grover, T., Cheung, C., & Thatcher, J. B. (2020). Inside out and outside in: How the COVID-19 pandemic affects self-disclosure on social media. International journal of information management, 55.
- Puls HR (2020). 88 proc. firm wykorzystuje pracę zdalną w czasie pandemii: https://www.pulshr.pl/zarzadzanie/88-proc-firm-wykorzystuje-prace-zdalna-w-czasie-pandemii,72240.html
- Remmel, A. (2021). Scientists want virtual meetings to stay after the COVID pandemic. Nature 591, s. 185-186.
- Roy, H., Ray, K., Saha, S., Ghosal, A.K. (2020). A Study on Students’ Perceptions for Online Zoom-app based Flipped Class Sessions on Anatomy Organised during the Lockdown Period of COVID-19 Epoch. Journal of Clinical and Diagnostic Research 14(6).
Autorka:
Cześć! Nazywam się Magda Kern. Jestem psychologiem oraz jedną z 11 najlepszych trenerów wystąpień publicznych na świecie. Szkolę firmy z listy Fortune 500, mówców TEDx, a także prowadzę zajęcia na uczelni ETH (w rankingach top 10 uczelni na świecie). Od 12 lat wspieram klientów w rozwijaniu umiejętności wystąpien publicznych, komunikacji i radzenia sobie z tremą. Uczenie ludzi to moja pasja i z przyjemnością dzielę się z Tobą na tym blogu oraz w mediach społeczniościowych wskazówkami i wiedzą jak lepiej prezentować.