Pustka w głowie to zjawisko fizjologiczne, nad którym można zapanować. Ten fenomen jest niezwykle powszechny. W badaniu przeprowadzonym przez naukowców z Uniwersytetu Malezyjskiego Perlis aż 42,6% studentów doświadczało luk poznawczych i trudności z przypomnieniem sobie materiału, kiedy obawiali się negatywnej oceny oraz występowała presja na rezultat.
Cechą wyróżniającą dobrego mówcę nie jest brak błędów i bycie perfekcyjnym, lecz zachowanie zimnej krwi, kiedy pojawią się nieprzewidziane sytuacje.
Dlaczego mózg się zacina?
Co stoi za wewnętrznymi mechanizmami blokady poznawczej? Wkraczając na scenę, zarządzamy złożonym ekosystemem poznawczym, w którym efektywność zależy od równowagi uwagi.
Pustka w głowie to efekt działania teorii kontroli uwagi oraz hipotezy filtra afektywnego. W warunkach silnego stresu lęk zaburza uwagę i przekierowuje zasoby z zadań istotnych dla wypowiedzi na bodźce nieistotne, np. na takie jak wątpliwości czy strach przed oceną innych.
Jednocześnie „filtr afektywny” działa jak szlaban, który blokuje kompetencje językowe i uniemożliwia wydobycie odpowiednich słów. Pojemność pamięci roboczej jest ściśle ograniczona do zaledwie od czterech do siedmiu elementów. Nie bez kozery BLIK ma tylko 6 cyfr.
Co to oznacza dla pustki w głowie? Przy zwiększonym obciążeniu poznawczym, spowodowanym myśleniem lękowym, mózgowi brakuje przepustowości do organizowania wypowiedzi w czasie rzeczywistym, a w konsekwencji zacinamy się.
Presja wyniku, strach przed negatywną oceną, pobudzenie czy nagrywanie naszego wystąpienia mogą dolewać oliwę do ognia.
Dobre przygotowanie
Jeśli przygotowujesz prezentację na ostatnią chwilę i tak naprawdę nie znasz dokładnie treści, nie wiesz jakie slajdy następują po sobie, trudniej Ci będzie kontrolować narrację i może to zwiększyć Twój poziom stresu. Oczywiście, czasami nie ma na to czasu, ale jeśli masz taką możliwość, dobrze się przygotuj i zapoznaj się z materiałem na wylot.
Na pamięć czy nie?
To zależy. Jeśli masz tendencję do zapominana i zacinania się, możesz spróbować innego podejścia- stosowania uproszczonych notatek w punktach.
Dla niektórych uczenie się tekstu słowo w słowo tworzy wymóg odtworzenia wszystkiego na zasadzie wszystko albo nic, co może spowodować pustkę w głowie pod wpływem presji. Zamiast tego użyj metody punktowych kotwic, która odnosi się do efektu odwrócenia eksperckiego. O ile osoby początkujące mogą potrzebować ustrukturyzowanego skryptu krok po kroku, o tyle ekspert może wypaść lepiej, bo pozwala to na swobodniejszą, bardziej płynną wypowiedź.
Techniki relaksacyjne
Tematem wartym eksplorowania są techniki relaksacyjne. Jest wiele metod i dla każdego znajdzie się coś miłego;) Możesz je robić bezpośrednio przed prezentacją albo najlepiej powtarzać regularnie, żeby nauczyć Twój układ nerwowy, jak się uspokajać. Tutaj znajdziesz wpis dotyczący różnych metod, których możesz spróbować.
Pytanie do publiczności nie tylko w Milionerach
Na czym to polega? Zadajesz pytania publiczności, żeby zyskać czas na zastanowienie się, co powiedzieć. Może to być np.: Czy wszystko jest jasne na ten moment? lub Czy macie jakieś pytania?
Koła ratunkowe
Co jeszcze możesz zrobić? Podsumuj to, co powiedziałeś lub powiedziałaś.
Np. aby upewnić się, że wszyscy dokładnie rozumiemy ten poprzedni punkt, pozwólcie Państwo na krótkie podsumowanie….. Idąc dalej tym tropem…
Czyli powtarzaj poprzedni punkt, żeby dać sobie chwilę na wrócenie na właściwe tory i kontynuowanie.
Opanuj stres raz na zawsze
Przedstawione techniki mogą znacząco Ci pomóc w poradzeniu sobie z pustką w głowie, ale pamiętaj, że to jedynie traktowanie symptomów.
Jeśli chcesz raz na zawsze nauczyć się, jak radzić sobie ze stresem, ogólnie zredukować poziom tremy przed wystąpieniami, co w dłuższej perspektywie pozwoli Ci zmniejszyć fizjologiczne objawy stresu, takie jak drżący głos, umów się ze mną na sesje indywidualne lub sprawdź ten Kurs oraz krótki kurs o tym co zrobić, kiedy zapomnisz co powiedzieć, gdzie dalej rozwijam kolejne, sprawdzone metody.
Podsumowanie
Pustka w głowie to rezultat tego, jak nasz mózg zarządza swoimi ograniczonymi zasobami uwagi w sytuacji wysokiego stresu. Jako trenerka wystąpień publicznych widziałam to już wielokrotnie, niezależnie od tego, czy była to prezentacja w kameralnym gronie, czy olbrzymia scena. Może się to przydarzyć każdemu. Pytanie, co z tym fantem zrobisz, jeśli Ty tego doświadczysz.
Powodzenia!:)
Autorka:
Cześć! Nazywam się Magda Kern. Jestem psychologiem oraz jedną z 11 najlepszych trenerów wystąpień publicznych na świecie. Szkolę firmy z listy Fortune 500, mówców TEDx, a także prowadzę zajęcia na uczelni ETH (w rankingach top 10 uczelni na świecie). Od 12 lat wspieram klientów w rozwijaniu umiejętności wystąpien publicznych, komunikacji i radzenia sobie z tremą. Uczenie ludzi to moja pasja i z przyjemnością dzielę się z Tobą na tym blogu oraz w mediach społeczniościowych wskazówkami i wiedzą jak lepiej prezentować.