Czy wirtualne tło wpływa na to, jak odbierają Cię słuchacze podczas prezentacji online? Żeby to sprawdzić, w 2022 roku przeprowadziłam własne badanie na 98 osobach. Poniżej znajdziesz jego wyniki, porównanie z innymi badaniami i praktyczne wnioski na Twoje kolejne spotkanie online.
Celem badania było sprawdzenie czy tło wpłynie na postrzeganie osoby prezentującej.
Sprawdzałam jak jedno z trzech wariantów tła (las, biblioteczka i plaża) będzie postrzegane przez:
- kobiety i mężczyzn
- osoby w różnym wieku
- osoby na różnych stanowiskach
- osoby korzystające z tła i takie, które go nie używają
98 osób, które wzięło udział w badaniu zostało podzielonych na 3 grupy. Każda z nich dostała inne nagranie, w którym aktorka mówiła na temat zrównoważonych finansów. W jednym wariancie tłem była biblioteczka, w drugim las, a w trzecim plaża. Badani oceniali prezenterkę w aspektach wspólnotowości, sprawczości, profesjonalizmu, kreatywności i wiarygodności.
Tło nr 1 – Las
Ogólne wnioski
Pytanie badawcze brzmiało: czy sposób postrzegania osoby prezentującej zależy od tła? Wyniki pokazały, że prezenterka była oceniana podobnie pod względem sprawczości i wspólnotowości niezależnie od tego, czy za nią była plaża, las czy biblioteczka. Dodatkowe analizy nie wykazały też różnic w ocenach jej wiarygodności, profesjonalizmu i kreatywności. Na ocenę nie miało wpływu również stanowisko osób badanych.
Różnice pojawiły się jedynie między kobietami a mężczyznami: kobiety oceniały wspólnotowość, kreatywność i sprawczość prezenterki wyżej. Zaobserwowano także słabą dodatnią korelację między wiekiem badanych a oceną kreatywności, co oznacza, że im starsze były osoby badane, tym bardziej kreatywna wydawała im się prezenterka.
Dlaczego nie ma różnicy w odbiorze prezenterki w zależności od tła?
Wyższa ocena kreatywności wśród starszych osób może wynikać z tego, że rzadziej korzystają one z nowych technologii, więc wirtualne tło może wydawać im się bardziej kreatywnym rozwiązaniem.
Na wyniki badania mógł też wpłynąć fakt, że z wirtualnego tła korzysta jedynie 23% badanych. Osoby, które go używają, najczęściej wybierają biuro lub salę konferencyjną (39,1%), kosmos (17,4%), jednolite tło (13%) oraz logo firmy lub tło przygotowane przez pracodawcę (13%). Tak niewielki odsetek użytkowników może świadczyć o tym, że tło nie ma dla nas dużego znaczenia, zarówno gdy sami prezentujemy, jak i gdy jesteśmy odbiorcami. Możliwe też, że wirtualne tło budzi ogólną nieufność, niezależnie od tego, co przedstawia. Odbiorca może się zastanawiać, gdzie naprawdę znajduje się osoba prezentująca i czy ktoś jeszcze przysłuchuje się rozmowie. Warto również pamiętać, że wystąpienia online różnią się od wystąpień na żywo: osoba występująca nie ma wokół siebie publiczności, a widzi jedynie awatary lub małe twarze na ekranie.
Tło nr 2 – Plaża
Jakie jest odniesienie do innych badań?
Odniesieniem do przeprowadzonego eksperymentu może być badanie Zandan i Lynch (2020), w którym mówcy w trakcie wirtualnej prezentacji mieli za sobą białe, jednolite tło, biblioteczkę lub wirtualne tło. Pojawiły się różnice w odbiorze, a najgorzej oceniani byli mówcy, którzy posiadali wirtualne tło. Osoby badane preferowały tło pomieszczenia, w którym aktualnie przebywa mówca. W moim badaniu wszystkie prezentowane tła nie były naturalne, ale wirtualne. Przedstawiały faktyczne zdjęcia lasu, plaży i biblioteczki.
Czy tło podczas prezentacji online ma wpływ na odbiór mówcy?
Wyniki pozwalają wyciągnąć ogólny wniosek, że rodzaj wirtualnego tła nie wpływa na odbiór mówcy. Może to wynikać z faktu, że od czasu pandemii COVID-19 duża część pracy i nauki odbywa się online. W czasie, gdy Zandan i Lynch (2020) prowadzili swoje badanie, wirtualne tła nie były jeszcze powszechne. Możliwe więc, że z czasem przestaliśmy zwracać na nie uwagę, a dostrzegamy je dopiero wtedy, gdy na przykład u znajomej osoby pojawia się logo innej firmy, co sugeruje zmianę pracy. Co więcej, podczas spotkań online jesteśmy bardziej obciążeni poznawczo, bo docierają do nas bodźce, z którymi nie mamy do czynienia na żywo. W takiej sytuacji analiza tła może schodzić na dalszy plan.
Tło nr 3 – Biblioteczka
Ograniczenia badania
Brak różnic w ocenach może wynikać z tego, że w badaniu wzięła udział stosunkowo mała grupa osób. Zawężenie jej do osób aktywnych zawodowo w podobnym wieku mogłoby ujawnić większe różnice. Poza tym w nagraniu występowała kobieta, a wyniki mogłyby być inne, gdyby przygotować również wersję z mężczyzną w roli mówcy.
Temat doboru tła w prezentacjach online wymaga dalszych badań. Kolejnym krokiem mogłoby być porównanie wirtualnych teł z prawdziwym otoczeniem mówcy. Badanie można by też rozszerzyć o tło rozmyte, które jest czymś pośrednim między tłem wirtualnym a prawdziwym, oraz o wariant bez żadnego wirtualnego tła. Takie porównanie pomogłoby ustalić, czy podobne oceny wynikają z samego rodzaju wirtualnego tła, czy z tego, że żadne z nich nie pokazuje prawdziwego pokoju lub biura. Ciekawym wariantem byłoby również badanie, w którym widać tylko tło, a mówcy nie widać, tylko słychać jego głos.
Jak wykorzystać wiedzę na temat wirtualnego tła podczas video konferencji w praktyce?
W praktyce można wykorzystać wyniki tego badania w firmach, które zastanawiają się nad tłem, które powinny ustawiać na firmowych prezentacjach. Wiele firm używa wirtualnych teł, które zawierają logo firmy. Również, jeśli ktoś ma dylemat jakie wirtualne tło ustawić w trakcie prezentacji może wybrać dowolne tło z trzech zaprezentowanych, gdyż z przeprowadzonego eksperymentu wynika, że można pozwolić sobie na dużą dowolność w wyborze tła, ponieważ nie odgrywa ono większego znaczenia.
Bibliografia:
- Zandan, N. i Lynch, H. (2020). Dress for the (Remote) Job You Want. Harvard Business Review:hbr.org/2020/06/dress-for-the-remote-job-you-want
Autorka:
Cześć! Nazywam się Magda Kern. Jestem psychologiem oraz jedną z 11 najlepszych trenerów wystąpień publicznych na świecie. Szkolę firmy z listy Fortune 500, mówców TEDx, a także prowadzę zajęcia na uczelni ETH (w rankingach top 10 uczelni na świecie). Od 12 lat wspieram klientów w rozwijaniu umiejętności wystąpien publicznych, komunikacji i radzenia sobie z tremą. Uczenie ludzi to moja pasja i z przyjemnością dzielę się z Tobą na tym blogu oraz w mediach społeczniościowych wskazówkami i wiedzą jak lepiej prezentować.