Częstym pytaniem, które pada z ust moich klientów jest: co mam zrobić z rękami? W trakcie wystąpień kwestia ułożenia rąk i gestykulacji może sprawiać problem. W tym artykule znajdziesz wskazówki co zrobić z rękami.
Lepiej trzymać ręce sztywno w jednym miejscu czy gestykulować?
Każdy z nas ma swój styl prezentacji, który wynika między innymi z naszej osobowości. Jeśli z natury jesteśmy cisi i spokojni to prawdopodobnie na scenie będziemy mówić powoli, spokojnie i będziemy emanować tymi cechami. Z kolei jeśli na co dzień jesteśmy dynamiczni, ekspresyjni i głośni to w trakcie przemówienia zachowamy te cechy i będziemy np. mówić dość szybko. Jak to się ma do gestykulacji? Szukając swojego sposobu na wyrażanie przede wszystkim powinnyśmy zadbać o naturalność i autentyczność. Nasze gesty, mowa ciała odzwierciedlające nasz charakter są spójne z nami. No dobrze, to jakie mamy opcje? Które gesty są pożądane, a które nie?


W którym miejscu trzymać ręce?
Nasze ruchy rękami powinny oscylować między linią bioder, a klatki piersiowej. Zwłaszcza dla tych, którzy występują na scenie, znajdującej się na podwyższeniu lub przed kamerami warto zadbać, żeby nasze gesty nie zasłaniały nam twarzy. Źle to wygląda zarówno w kamerze, jak i z poziomu publiczności. Skoro ludzie przychodzą nas posłuchać czy zobaczyć to warto dać im taką szansę 🙂 Możesz sobie wyobrazić czerwoną linie, która przebiega nad klatką piersiową i jej nie przekraczać. Przydatne do ćwiczenia może się okazać lustro lub nagranie się na telefon.
Jak duże wykonywać ruchy?
Obowiązuje tutaj zasada złotego środka. Nie ma ścisłych wytycznych, ile centymetrów od ciała jest za mało, a ile za dużo. Warto unikać nadmiernej teatralności, jeśli akurat nie podkreślamy specjalnie jakiegoś słowa czy zdania. Zdecydowanie lepiej mniej, niż za dużo. Zaobserwuj się jak poruszają się Twoje ręce kiedy rozmawiasz z kolegą w pracy lub przyjaciółką. To może być Twoim wyznacznikiem i punktem odniesienia. Zbyt duża liczba ruchów może rozpraszać słuchaczy. Gesty mogą pięknie podkreślać i uwypuklać to, o czym mówisz, więc nie należy o nich zapominać.
Jak gestykulować? Co robić, a czego unikać w gestach podczas prezentacji
Ręce w kieszeni

Głosy są w tej kwestii podzielone. Niektórzy uznają to za zbyteczną nonszalancję i lekceważenie, inni za objaw stresu lub po prostu swobody. Ta pozycja może być pomocna dla osób, które bardzo się stresują i kompletnie nie wiedzą, co zrobić z rękami. Wszystko zależy od kontekstu. Jeśli Twoje wystąpienie jest poważne lub ma smutny wydźwięk lepiej unikać rąk w kieszeni.
Ręce na udach
Trzymanie w ten sposób rąk w trakcie wystąpienia publicznego zamknie nam możliwość ekspresji i podkreślenia gestami naszych myśli. Jednakże jest to w miarę bezpieczna pozycja na początek.
Koszyczek

Kilka lat temu był to bardzo popularny gest wśród polityków. Był doradzany jako wyraz namysłu i mądrości, przez co wiele osób nadmiernie go wykorzystywało. Obecnie jest na liście niewskazanych, zdecydowanie odszedł już do lamusa.
Koszyczek 2

Odwrócona wersja tego słynnego koszyka. W wielu krajach kojarzy się ona z charakterystycznym gestem byłej kanclerz Niemiec, Angeli Merkel
Skrzyżowane ramiona

Zdecydowanie odradzam taką postawę. Często zbyt pochopnie oceniamy osobę ze skrzyżowanymi ramionami jako zamkniętą, niechętną lub zdystansowaną. Tymczasem może to być na przykład objaw odczuwania zimna. Niemniej jednak postawy zamknięte są odbierane głównie negatywnie, dlatego powinniśmy ich unikać i świadomie otwierać się na kontakt z publicznością.
Postawa piłkarska

Najczęściej możemy ją zobaczyć na boisku piłkarskim, gdy cała drużyna stoi w jednym rzędzie. Na murawie jest to standard, ale nie podczas wystąpień. Symbolizuje ochronę przed zagrożeniem albo postawę małej dziewczynki lub chłopca.
Ręce z tyłu

Mogą nam dodać powagi i nadać charakter zadumy. Postawa, w której ręce trzymamy z tyłu może się kojarzyć z wielkimi filozofami. Pozycja na chwilę, utrzymywana dłużej wygląda nienaturalnie i średnio prezentuje się w obiektywie kamery czy aparatu.
Ręce “do modlitwy”

Raczej odradzane.
Ręce “do modlitwy” 2

Tak samo jak w wersji 1. Istnieją lepsze sposoby trzymania rąk.
Ręce na biodrach (pod boki)

Pozycja, w której przygotowujemy się do ataku lub obrony. Możemy zastosować ten gest przez chwilę lub w sytuacji kiedy tylko jedna ręka spoczywa na biodrze, a drugą luźno gestykulujemy. Sztywno trzymane ręce na biodrach przed dłuższy czas będą wyglądać, jakbyśmy chcieli tańczyć kujawiaka 🙂
Ręce wzdłuż tułowia

To sztywna postawa, przypominająca szkolną akademię lub żołnierza w czasie służby. Nie jest to najlepszy wybór.
Zwycięzcy!
Obejmowanie dłoni

Bezpieczna pozycja i przyjazna dla odbiorców. Warto jednak pamiętać, aby nie stać w tej pozycji przez cały czas wystąpienia. Gest ten wygląda profesjonalnie, spokojnie i nie rozprasza słuchaczy.
Naturalna gestykulacja

Numer jeden w kategorii najlepszej mowy ciała. Najważniejszym aspektem mowy ciała są naturalne gesty, do których każdy powinien dążyć. Można je uznać za najbardziej pożądaną formę wyrazu. Naturalne gesty wypływają z chwili, towarzyszących emocji i podkreślają słowa, stanowiąc piękne uzupełnienie treści. Na początku trzeba będzie wypracować odpowiednie metody i umiejętności, ale w końcu gestykulacja ujawni się w sposób naturalny.
Co jeśli masz prezenter?

W większości przypadków, jeśli pracujesz w firmie, slajdy z prezentacji będą Ci towarzyszyć. Zasady są dość podobne, ale musimy pamiętać, że musisz aktywnie prowadzić prezentację przez cały czas jej trwania.
Trzymanie prezentera oburącz
Bezpieczna pozycja, jeśli nie wiemy co zrobić z rękami. Możemy wtedy oburącz trzymać prezenter lub marker i nie martwić się o to jak ruszać rękami.
Trzymanie prezentera w jednej ręce, druga wzdłuż tułowia
Bezpieczna pozycja, jeśli nie wiemy co zrobić z rękami. Możemy wtedy jedną ręką trzymać prezenter lub marker, a druga może być swobodnie być wyprostowana.
W jednej ręce prezenter, druga naturalnie gestykuluje
Bardzo polecana pozycja, jeśli korzystamy z prezentacji i musimy zmieniać slajdy za pomocą klikera lub pisać markerem, np. na flipcharcie. W takiej sytuacji jesteśmy w praktyce zmuszeni trzymać coś w jednej ręce, aby druga ręka mogła swobodnie gestykulować.
Prezenter w jednej ręce i gestykulacja obiema rękami
To doskonała pozycja podczas prezentacji. Można zmieniać slajdy, a jednocześnie w pełni wyrażać siebie za pomocą rąk.
Co jeśli masz mikrofon?

Dobrze jest poćwiczyć przemówienie z mikrofonem, jeśli będziesz go używać, ponieważ prawdopodobnie nie robisz tego na co dzień i może to sprawiać dziwne wrażenie.
Trudne połączenie – trzymanie prezentera w jednej ręce, a mikrofonu w drugiej

To dobra pozycja, jeśli musisz trzymać jednocześnie mikrofon i prezenter. Możesz gestykulować ręką z prezenterem, nigdy zaś ręką trzymającą mikrofon!
Trzymanie mikrofonu w jednej ręce, a druga ręka gestykuluje

Bardzo polecana pozycja, gdy trzymamy mikrofon. W takiej sytuacji jedna ręka jest zmuszona coś trzymać, aby druga mogła swobodnie gestykulować.
Trzymanie mikrofonu obiema rękami

If you feel unsure, or your hands are shaking at the begining, you can also hold the microphone with both hands.
Niezalecane podczas mówienia do mikrofonu.

Pamiętaj, że usta powinny zawsze być skierowane w stronę mikrofonu, nigdy od niego.
Jak wykonywać naturalne gesty?
Zauważyłam u osób występujących publicznie zależność między naturalnością gestykulacją, a opanowaniem tekstu czy piosenki. Wskazówką dla Ciebie w pracy może być myślenie nad czym, co prezentujesz. Recytując wykute na pamięć zdania bez zastanawiania się nad treścią, tracisz naturalną ekspresję. Spróbuj zrobić ćwiczenie- wyobraź sobie, że fragment, który masz zagrać, wyśpiewać czy wypowiedzieć prezentujesz dziecku, które po raz pierwszy to słyszy. Czy nie będziesz wtedy naturalnie „tłumaczyć” i gestykulować? Po pewnym czasie, będą na scenie zaczynamy naturalnie gestykulować. Czasami może być tak, że stres jest na tyle paraliżujący, iż zastygamy i nie możemy się ruszyć. Pomocne mogą się tutaj okazać artykuły o stresie i technikach relaksacyjnych, które znajdziesz tutaj.
Autorka:
Cześć! Nazywam się Magda Fiałkowska-Kern. Jestem psychologiem oraz jedną z 11 najlepszych trenerów wystąpień publicznych na świecie. Szkolę firmy z listy Fortune 500, mówców TEDx, a także prowadzę zajęcia na uczelni ETH (w rankingach top 10 uczelni na świecie). Od 12 lat wspieram klientów w rozwijaniu umiejętności wystąpien publicznych, komunikacji i radzenia sobie z tremą. Uczenie ludzi to moja pasja i z przyjemnością dzielę się z Tobą na tym blogu oraz w mediach społeczniościowych wskazówkami i wiedzą jak lepiej prezentować.
